Hiểu về các triệu chứng mãn kinh: Nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị
By Dr. Olga – Family Medical Practice
Mãn kinh thường xảy ra trong độ tuổi từ 45 đến 55, nhưng thời điểm có thể khác nhau tùy thuộc vào chủng tộc, sắc tộc, quốc gia và hành vi sức khỏe. Tuổi mãn kinh trung bình là 51. Nhiều phụ nữ bắt đầu trải qua các triệu chứng trong giai đoạn tiền mãn kinh mà không nhận ra nguyên nhân.
Mãn kinh do quá trình lão hóa tự nhiên và suy buồng trứng gây ra, nhưng trong một số trường hợp có thể do phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng hoặc do tiếp xúc với xạ trị hoặc hóa trị ảnh hưởng đến buồng trứng.
Hiểu về các triệu chứng mãn kinh
Các triệu chứng có thể chia thành một số nhóm chính: triệu chứng vận mạch, triệu chứng tâm lý, thay đổi thể chất và chuyển hóa, và hội chứng sinh dục – tiết niệu.
- Triệu chứng vận mạch: được biết đến với các cơn bốc hỏa hoặc ớn lạnh và đổ mồ hôi nhiều.
- Triệu chứng tâm lý: bao gồm thay đổi tâm trạng, cáu gắt, lo âu, thiếu động lực và trầm cảm. Ngoài ra có thể có vấn đề về trí nhớ, cảm giác “sương mù não” và khó tập trung. Rối loạn giấc ngủ thường làm các triệu chứng này nặng hơn. Một số phụ nữ có thể lo lắng nhầm về sa sút trí tuệ do các triệu chứng nhận thức nhẹ, nhưng thường chỉ là tạm thời và liên quan đến hormone.
- Triệu chứng thể chất và chuyển hóa: có thể bao gồm hồi hộp tim, mệt mỏi không rõ nguyên nhân, đau khớp, đau cơ và tăng nguy cơ bệnh tim mạch, viêm khớp và loãng xương. Da khô, mỏng, rụng tóc, bệnh nướu răng và mất răng cũng thường gặp. Tăng cân và thay đổi hình thể do chuyển hóa chậm lại có thể dẫn đến béo phì, tiểu đường, cholesterol cao và bệnh tim mạch.
- Hội chứng sinh dục – tiết niệu: của mãn kinh là một tình trạng riêng biệt bao gồm các triệu chứng như: tăng tần suất và cảm giác buồn tiểu gấp, tiểu không kiểm soát khi gắng sức, tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI), khô âm đạo và đau khi quan hệ tình dục.
Nguyên nhân của các triệu chứng mãn kinh
Nguyên nhân chính là sự thiếu hụt estrogen, chủ yếu là estradiol. Hormone này tham gia vào khoảng 30 quá trình sinh lý trong cơ thể phụ nữ. Khi mức estrogen giảm, sự điều hòa của nhiều hệ thống cơ thể bị rối loạn, dẫn đến nhiều triệu chứng khác nhau.
Chẩn đoán mãn kinh
Chẩn đoán chủ yếu dựa trên lâm sàng, dựa vào các triệu chứng điển hình và không có kinh nguyệt trong 12 tháng. Xét nghiệm máu thường kiểm tra FSH, LH, estradiol và AMH.
Các lựa chọn điều trị mãn kinh
Thay đổi lối sống
Đây là yếu tố quan trọng trong việc giảm triệu chứng. Bao gồm tránh hút thuốc và rượu, giảm caffeine và muối, duy trì chế độ ăn lành mạnh với canxi, vitamin D và men vi sinh tự nhiên. Tập thể dục mức độ vừa phải thường xuyên giúp ổn định cân nặng, duy trì cơ bắp, hỗ trợ tim mạch và giảm căng thẳng, lo âu. Yoga, thái cực quyền và thiền cũng cải thiện triệu chứng tâm lý và chất lượng giấc ngủ.
Liệu pháp thay thế hormone (HRT)
HRT vẫn là phương pháp hiệu quả nhất cho triệu chứng mãn kinh mức độ trung bình đến nặng. Có nhiều dạng thuốc hormone: viên uống, gel, miếng dán, viên cấy. Mặc dù HRT không làm tăng đáng kể nguy cơ huyết khối tĩnh mạch, đột quỵ, ung thư tử cung và ung thư vú, liều lượng và thời gian sử dụng phải được bác sĩ phụ khoa kiểm soát. Mỗi bệnh nhân cần được đánh giá lợi ích và nguy cơ riêng biệt, theo dõi tác dụng phụ và hiệu quả điều trị qua khám định kỳ hàng năm.
Theo dõi định kỳ
Khuyến nghị xét nghiệm máu định kỳ để kiểm tra mỡ máu, đường huyết, đông máu, chức năng gan và tuyến giáp. Khám phụ khoa kèm siêu âm vùng chậu, siêu âm vú và chụp nhũ ảnh nên thực hiện hàng năm. Đo mật độ xương có thể được chỉ định tùy theo tiền sử cá nhân hoặc gia đình về giảm mật độ xương hoặc loãng xương.
Lựa chọn không hormone và thảo dược
Phù hợp với phụ nữ có triệu chứng nhẹ hoặc không thể dùng HRT. Một số thảo dược chứa chất có tác dụng giống estrogen có thể giúp giảm triệu chứng vận mạch như black cohosh, red clover, evening primrose oil, soy isoflavones. Tuy nhiên, các sản phẩm thảo dược có thể tương tác với thuốc chống trầm cảm, thuốc chống đông và liệu pháp hormone. Do chất lượng và liều lượng khác nhau giữa các thương hiệu, việc sử dụng cần có hướng dẫn của nhân viên y tế.
Vui lòng không chờ đợi các triệu chứng mãn kinh tự biến mất hoặc trở nên nghiêm trọng hơn. Hãy trao đổi với bác sĩ phụ khoa để đánh giá triệu chứng, xác định yếu tố nguy cơ và tìm sự hỗ trợ phù hợp nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống.
Mãn kinh không phải là kết thúc – đó là một chương mới trong cuộc đời người phụ nữ, có thể trọn vẹn và đầy những trải nghiệm, cảm xúc và gặp gỡ mới.
Dr. Olga Sambolska tốt nghiệp Lviv National Medical University năm 1996 và bắt đầu sự nghiệp tại Volyn Regional Maternity Hospital ở Ukraine. Từ năm 1998, bà là bác sĩ sản phụ khoa được cấp phép, chăm sóc sức khỏe phụ nữ liên quan đến thai kỳ, tránh thai, vấn đề mãn kinh, bệnh lý chu kỳ kinh nguyệt và bệnh lây truyền qua đường tình dục. Bà thông thạo tiếng Anh, tiếng Ukraina, tiếng Ba Lan và tiếng Nga.
FMP Healthcare Group vận hành các trung tâm y tế tại HCMC, Hà Nội và Đà Nẵng, cung cấp dịch vụ khám với bác sĩ quốc tế, trung tâm kiểm tra sức khỏe và xe cấp cứu.
Vui lòng đến FMP Hanoi 24/7 tại 298I P. Kim Mã, Kim Mã, Ba Đình.
Để đặt lịch hẹn, vui lòng gọi: (024).3843.0784
Hoặc liên hệ qua WhatsApp, Viber hoặc Zalo: +84.944.43.1919
Hoặc email: hanoi@vietnammedicalpractice.com
