Ù Tai Là Bệnh Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng & Khi Nào Cần Đi Khám?
Bởi Bác sĩ Huy – Family Medical Practice Việt Nam
Ù tai là gì?
Ù tai là tình trạng người bệnh nghe thấy âm thanh mặc dù không có bất kỳ nguồn âm thanh nào từ môi trường bên ngoài.
Người bệnh có thể nghe thấy nhiều loại âm thanh khác nhau, chẳng hạn như:
- Tiếng chuông reo
- Tiếng vo ve
- Tiếng rít hoặc tiếng huýt sáo
- Tiếng xì xì
- Tiếng ù hoặc tiếng rì rầm
- Tiếng lách cách
Những âm thanh này có thể được cảm nhận ở:
- Một bên tai
- Cả hai tai
- Bên trong đầu
Ù tai có thể xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau:
- Liên tục hoặc ngắt quãng
- Theo nhịp mạch đập (pulsatile tinnitus), đồng bộ với nhịp tim
- Không theo nhịp tim
Ù tai phổ biến như thế nào?
Ù tai là một tình trạng khá phổ biến.
Theo các nghiên cứu, tình trạng này ảnh hưởng đến khoảng 20% người trưởng thành và gặp nhiều hơn ở:
- Người lớn tuổi
- Người thường xuyên tiếp xúc với tiếng ồn lớn
- Người hút thuốc lá
Ở nhiều người, triệu chứng chỉ thoáng qua và không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể gặp:
- Khó ngủ
- Khó tập trung
- Lo âu hoặc căng thẳng
- Giảm chất lượng cuộc sống
Tại sao xảy ra ù tai?
Đa số trường hợp ù tai liên quan đến những thay đổi trong hệ thống thính giác.
Khi tai không còn truyền tín hiệu âm thanh bình thường (thường do giảm thính lực), não bộ có thể tăng hoạt động của các đường dẫn truyền thính giác để bù trừ. Hoạt động thần kinh bất thường này có thể được người bệnh cảm nhận như tiếng ù tai.
Hiện tượng này có phần tương tự "cơn đau ma" (phantom pain), khi não vẫn tạo ra cảm giác đau ở một vùng cơ thể đã không còn tồn tại.
Các nguyên nhân thường gặp gây ù tai
Giảm thính lực
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.
Bao gồm:
- Giảm thính lực do tuổi tác (lão thính)
- Tổn thương thính giác do tiếng ồn
- Các bệnh lý của tai trong
Tiếp xúc với tiếng ồn lớn
Việc tiếp xúc lâu dài với:
- Âm nhạc có âm lượng lớn
- Máy móc công nghiệp
- Tiếng nổ lớn
có thể làm tổn thương các tế bào lông trong ốc tai và dẫn đến ù tai hoặc giảm thính lực.
Tác dụng phụ của thuốc
Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến tai trong và gây ù tai, chẳng hạn như:
- Một số loại kháng sinh
- Một số thuốc hóa trị
- Aspirin liều cao (thường cải thiện sau khi ngừng thuốc theo chỉ định của bác sĩ)
Các bệnh lý ở tai
Một số bệnh lý có thể gây ù tai bao gồm:
- Ráy tai bít tắc
- Viêm tai
- Viêm tai giữa ứ dịch
- Hội chứng Meniere
- Bệnh xốp xơ tai (Otosclerosis)
U bao dây thần kinh tiền đình (Vestibular Schwannoma)
Đây là một khối u lành tính nhưng có thể gây:
- Ù tai một bên
- Giảm thính lực
- Mất thăng bằng hoặc chóng mặt
Các bất thường về mạch máu
Ù tai theo nhịp mạch có thể liên quan đến bất thường của dòng máu hoặc mạch máu vùng đầu và cổ.
Người bệnh thường nghe thấy:
- Tiếng mạch đập
- Tiếng rít
- Âm thanh đồng bộ với nhịp tim
Các rối loạn vùng hàm và cổ
Rối loạn khớp thái dương hàm (TMJ) hoặc một số chấn thương vùng cổ có thể gây ra hoặc làm nặng thêm chứng ù tai.
Khi nào cần đến gặp bác sĩ?
Hãy đến khám bác sĩ Tai Mũi Họng càng sớm càng tốt nếu ù tai đi kèm với một trong các dấu hiệu sau:
- Giảm thính lực đột ngột
- Ù tai chỉ xuất hiện ở một bên tai
- Ù tai theo nhịp mạch kéo dài
- Chóng mặt hoặc mất thăng bằng
- Yếu hoặc liệt cơ mặt
- Đau đầu dữ dội
- Ù tai xuất hiện sau chấn thương đầu hoặc tai
Những triệu chứng này có thể là dấu hiệu của các bệnh lý cần được đánh giá và điều trị kịp thời.
Bác sĩ chẩn đoán ù tai như thế nào?
Khai thác bệnh sử
Bác sĩ sẽ hỏi về:
- Thời điểm xuất hiện triệu chứng
- Mức độ ảnh hưởng của ù tai
- Tình trạng giảm thính lực
- Tiền sử tiếp xúc với tiếng ồn
- Các thuốc đang sử dụng
- Chóng mặt
- Đau tai
- Tiền sử chấn thương
- Chất lượng giấc ngủ
- Lo âu hoặc căng thẳng
Khám lâm sàng
Bác sĩ sẽ kiểm tra:
- Tai
- Mũi
- Họng
- Đầu và cổ
- Các dây thần kinh sọ
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể dùng ống nghe để kiểm tra vùng cổ hoặc quanh tai nhằm phát hiện tiếng thổi do bất thường mạch máu.
Đánh giá thính lực
Các xét nghiệm thường được thực hiện gồm:
- Thính lực đồ (Audiogram)
- Nhĩ lượng đồ (Tympanometry)
- Đo thính lực lời (Speech Audiometry)
Những xét nghiệm này giúp đánh giá mức độ giảm thính lực và xác định nguyên nhân liên quan đến tai giữa hoặc tai trong.
Chẩn đoán hình ảnh
Không phải mọi trường hợp ù tai đều cần chụp hình.
Bác sĩ có thể chỉ định:
- Chụp cộng hưởng từ (MRI)
- Chụp cắt lớp vi tính (CT)
- Chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA)
đặc biệt khi người bệnh có:
- Ù tai theo nhịp mạch
- Ù tai chỉ ở một bên
- Giảm thính lực không rõ nguyên nhân
- Các triệu chứng thần kinh đi kèm
Những điều cần ghi nhớ
Phần lớn các trường hợp ù tai không nguy hiểm và không phải là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng.
Tuy nhiên, ù tai theo nhịp mạch, ù tai chỉ ở một bên, ù tai kèm giảm thính lực đột ngột, hoặc ù tai đi kèm các triệu chứng thần kinh đều cần được bác sĩ Tai Mũi Họng đánh giá sớm để loại trừ các nguyên nhân nghiêm trọng.
Bác sĩ Trần Quốc Huy là bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng (ENT) giàu kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý Tai Mũi Họng ở cả trẻ em và người lớn. Ông cung cấp dịch vụ thăm khám và quản lý toàn diện nhiều tình trạng bệnh lý, từ các bệnh nhiễm trùng tai, viêm mũi dị ứng đến những bệnh lý phức tạp hơn cần can thiệp phẫu thuật. Với phương pháp điều trị dựa trên bằng chứng, phong cách giao tiếp rõ ràng và lấy người bệnh làm trung tâm, Bác sĩ Huy luôn xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp với từng bệnh nhân, giúp đạt được hiệu quả điều trị tối ưu.
Hệ thống Y tế Family Medical Practice (FMP) vận hành các trung tâm y khoa tại các thành phố lớn bao gồm TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng, cung cấp dịch vụ khám với bác sĩ quốc tế, trung tâm khám sức khỏe tổng quát và dịch vụ cứu thương khẩn cấp.
Hãy đến FMP Thảo Điền tại Thành phố Hồ Chí Minh để được thăm khám và tư vấn trực tiếp với Bác sĩ Trần Quốc Huy.
Để đặt lịch hẹn, vui lòng gọi (028) 3744 2000 (FMP - Thảo Điền), hoặc gửi email đến d2.reception@vietnammedicalpractice.com.
